ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

27 02 2011

«Εμείς δε γονατίσαμε σκυφτοί, τα πόδια να φιλήσουμε του δυνατού… »

Εξήντα οκτώ χρόνια από την ημέρα που «έσβησε» ο μέγας ποιητής

Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,

δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…

Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές

σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Μα εσύ Λαέ, που τη φτωχή σου τη μιλιά,

Ηρωας την πήρε και την ύψωσε ως τ’ αστέρια,

μεράσου τώρα τη θεϊκή φεγγοβολιά

της τέλειας δόξας του, ανασήκωσ’ τον στα χέρια

γιγάντιο φλάμπουρο κι απάνω από μας

που τον υμνούμε με καρδιά αναμμένη,

πες μ’ ένα μόνο ανασασμόν: «Ο Παλαμάς !»,

ν’ αντιβογκήσει τ’ όνομά του η οικουμένη !

Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ενας λαός,

σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει…

κι ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο Ναός,

κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »





Φρόσω Χατόγλου – Φωτεινή Στεφανίδη – «Ενας μάγος δίχως όνειρα»

27 02 2011

Τι μπορεί να συμβεί, όταν ένας μάγος θέλει να κλέψει τα όνειρα των ανθρώπων, προκειμένου να μην κουράζεται να φτιάξει τα δικά του; Πώς αντιδρούν τα «θύματα» και πώς ο «θύτης»;

Ο τζίτζικας και ο μέρμηγκας, μπορούν να αποκτήσουν μια διαφορετική σχέση μεταξύ τους, εκτός από εκείνη του γνωστού μύθου του Αισώπου; Τι ρόλο μπορεί να παίξει ανάμεσά τους, η μουσική και μια πεταλούδα;

Η Φρόσω Χατόγλου ξετυλίγει δύο ιστορίες για παιδιά, πλαισιωμένες από τις ευαίσθητες ζωγραφιές της Φωτεινής Στεφανίδη στο βιβλίο της «Ενας μάγος δίχως όνειρα». Ιστορίες που συγκινούν, προβληματίζουν, θέτουν ερωτήματα και ανατρέπουν δεδομένα. Κυκλοφορεί από τη «Σύγχρονη Εποχή».





Αντώνης Κακαράς – «Η λίστα του τσαγκάρη»

27 02 2011

Διαβάσαμε το βιβλίο του Αντώνη Κακαρά «Η λίστα του τσαγκάρη», των εκδόσεων «Παπαζήση». Πρόκειται για ένα έργο πολύ ενδιαφέρον, το οποίο κερδίζει τον αναγνώστη και την αναγνώστρια για πολλούς λόγους! Αρχίζοντας το διάβασμα βουλιάζουμε αμέσως στην αύρα του μύθου και βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τους ωραίους και τα καθάρματα! Ο τόπος όπου ξεδιπλώνεται η ιστορία είναι η μαγική Νικαριά, η Ικαρία της από πάντων των αιώνων ελληνικής θάλασσας! Τα πρόσωπα τη περιπέτειας είναι οι γυναίκες και οι άντρες αυτού του αιγαιοπελαγίτικου νησιού, όσο για τη σκηνογραφία, κινούμαστε στα μονοπάτια της καθημερινής ζωής και στα όνειρα! Οι χαρακτήρες των ηρώων, η κοινωνία, η σκληρότητα του παρόντος της αφήγησης και του μέλλοντος της χώρας εκπέμπουν άρωμα αρχαίας ελληνικής τραγωδίας και κωμωδίας μαζί! Οι πρωταγωνιστές είναι – για το καλό ή το κακό – αφάνταστα δραστήριοι, κυριεύουν τις σκέψεις μας και αγγίζουν την ψυχή μας! Τα πάθη και τα λάθη τους έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, εφόσον ζουν σε δίσεκτους, σημαδεμένους καιρούς! «Ακόμα πονάει το χαλεπόν έτος 1921, εκατό χρονιά μετά την ωραιότερη Επανάσταση της Μεσογείου και δύο πριν από την καταστροφή στην παρακείμενη Μικρά Ασία»!

Του νησιού οι ομορφιές, τα άνθη και τα αρώματα, της θάλασσας το απέραντο γαλάζιο, το ασημένιο φως του ουρανού των άστρων δεν μπορούν να διαφοροποιήσουν τη σκληρότητα των καιρών και το άγος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου!

Στην Ικαρία μεγάλωσαν της αφήγησης ο βασικός ήρωας, ο Στέφανος, και η λίστα του! Τι ήταν εκείνη η λίστα, τι ρόλο ανέλαβε ετούτο το πρόσωπο μέσα στις σκληρές συνθήκες μιας στενοκέφαλης κοινωνίας, τι μυστήριο κρύβουν ο μεγάλος του έρωτας, ο καλύτερος φίλος, ο ύπουλος αντίπαλος; Τραγωδίες, ηρωισμοί, ένας ξένος εχθρός, ο οποίος αποδείχτηκε πολύτιμος βοηθός! Κάποτε ο πόλεμος τελείωσε, όμως η θεά Ειρήνη δεν ήρθε! Η δολερή διχόνοια, με όχημα τους θεληματάρηδες των εξωτερικών και εσωτερικών εχθρών της Ελλάδας, ανέλαβε το καταστροφικό έργο της! Τα χρόνια κύλαγαν στη χώρα, έφτασε του 1990 η δεκαετία γεμάτη πτώσεις, συμπτώσεις, καταπτώσεις, αλλαγές και ανατροπές στης Ευρώπης το πρόσωπο! Κάποια στιγμή η εξέλιξη του μύθου γίνεται γκραν γκινιόλ, όμως ο συγγραφέας απομακρύνει πάραυτα τη μελαγχολία, γεμίζει τις παρακάτω σελίδες με δροσερά χρώματα αστειότητας και καταλυτικής σάτιρας! Η έξυπνα πλεγμένη υπόθεση, τα απρόοπτα περιστατικά, οι αφάνταστα ζωντανοί ήρωες, η πολυεπίπεδη ματιά στις ιστορικές εξελίξεις, το απολαυστικό χιούμορ, κάνουν την ανάγνωση ταξίδι ευχάριστο και περιπετειώδες! Aνάλογο είναι και το τέλος της ιστορίας, το οποίο μας ψυχαγωγεί αλλά και πολλά – σοβαρά και ευτράπελα – μας αποκαλύπτει! Χαιρόμαστε ένα πραγματικά θαυμάσιο και απρόσμενο, σπαρταριστό και… διδακτικό (!) φινάλε γκράντε, όπως θα έλεγαν, σε παρόμοια περίπτωση, οι Ιταλοί – Ευρωπαίοι βεβαίως και αυτοί – φίλοι μας!

Λίζα ΚΟΝΤΟΜΙΧΑΛΟΥ
Winnenden




Ελένης Χωρεάνθη – «Σάτυρος έρως»

20 02 2011

Θεϊκός έρως

Εχουμε διαβάσει πολλά βιβλία σχετικά με τη ζωή και το έργο του Γιαννούλη Χαλεπά. Για τον ερημίτη, τον «αφελή», τον «τρελό του χωριού», για τον άκακο γλύπτη που δημιούργησε το δικό του, το μεγαλειώδες καλλιτεχνικό σύμπαν, και που, αλίμονο, στο τέλος της ζωής του, επιτέλους αναγνωρίστηκε. Ολα αυτά είναι γνωστά, εκείνο όμως που ήταν άγνωστο, τουλάχιστον στη γράφουσα, ήταν το βιβλίο της Ελένης Χωρεάνθη «Σάτυρος έρως» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Φιλιππότη».

Η συγγραφέας έκανε μια πραγματική λογοτεχνική κατάδυση στα άδυτα της ψυχής του Χαλεπά και κατάφερε να μας δείξει το αληθινό πρόσωπο του μεγάλου καλλιτέχνη, αλλά και να κάνει πιο εύληπτη, σε εμάς τους απλούς ανθρώπους, τη θεϊκή τρέλα του Χαλεπά, που μεταμόρφωνε τη λάσπη και την πέτρα σε αριστουργήματα ανεκτίμητης αξίας. Στη σελίδα 134, η Ε. Χ. βάζει τον Γιαννούλη να μιλά σε πρώτο, διαλέγοντας μια – μια τις λέξεις σαν να ήταν πολύτιμοι λίθοι, πρόσωπο:

«Πέρασαν από δίπλα μου και με είδαν, με άγγιξαν και δε με γνώρισε μήτε η αφή κανενός. Προσπέρασαν, οικτίροντας; Τον πένητα άκακο τρελό, τον ερημίτη του νησιού που σκόρπιζε την πολύτιμη ζωή του ψαχουλεύοντας συμπόνια στα βουνά και στα λαγκάδια. Αυτόν που σκάλιζε το δέος στην ανάγκη και στην υπομονή της πέτρας και δεν άκουσαν των ονείρων μου τα κελαηδήματα κι ας αντηχούσαν τα λαγκάδια τον απόηχο των βημάτων μου στην ερημιά του κόσμου, που με χλεύαζε για να με δοξάσει στα στερνά μου».

Και στην επόμενη σελίδα: «Αλήθεια, μέτρησε ποτέ κανείς τον πόνο τον δικό μου, καταγραμμένο στις ρυτίδες του μετώπου μου; Την οδύνη που καταγραφόταν στις χαρακιές που αυλάκωναν το διάμεσο των φρυδιών μου κι έκοβαν σαν ορμητικά ποτάμια τον καιρό στα τρία;».

Η ανάγνωση αυτού του εξαιρετικού βιβλίου με έφερε πιο κοντά στον μεγάλο Ελληνα γλύπτη που μέχρι τώρα θαύμαζα, αλλά που με τη χρυσή πέννα της Ελένης Χωρεάνθη αγάπησα με πάθος. Ισως κανείς να νομίζει ότι γράφω υπερβολές, ας το διαβάσει και μετά θα καταλάβει ότι αυτά που γράφω είναι λίγα…

Τιτίνα ΔΑΝΕΛΛΗ




Λουί Γκιγιού – «Αντζελίνα»

20 02 2011

«Θα χρειαζόμασταν πολλούς σαν κι αυτόν Πιερ… Οι άλλοι μιλάνε για πρόοδο κι όμως ζούμε στη βαρβαρότητα, μες στην ντροπή. Ο πόλεμος, η σκλαβιά, αυτή είν’ η μοίρα μας. Καμιά ελπίδα για μας. Τι κάναν οι δικοί μου; Δούλεψαν σαν τα ζώα από τη γέννηση μέχρι το θάνατό τους. Το ίδιο πρέπει να κάνω κι εγώ, χωρίς καν τη σιγουριά πως θα ‘χω μια μπουκιά ψωμί στα γεράματα. Δεν είναι τα πλούτη τους που ζηλεύω. Στο διάολο τα λεφτά τους! Θέλω μόνο να ζήσω με αξιοπρέπεια, να με μεταχειρίζονται σαν άνθρωπο κι όχι σαν σκλάβο. Αχ! να μπορούσαμε να συμφωνήσουμε όλοι εμείς οι φτωχοί, όχι μόνο για να βοηθάμε ο ένας τον άλλο ν’ αντέχουμε τη δυστυχία μας, αλλά να συμφωνήσουμε όλοι να διώξουμε, να πετάξουμε από πάνω μας μια για πάντα τους αφεντάδες μας». Η «Αντζελίνα» είναι άλλο ένα μυθιστόρημα του Γάλλου συγγραφέα Λουί Γκιγιού, που γεννήθηκε το 1899 και πέθανε το 1980. Μέσα και σ’ αυτό το έργο του, διακρίνεται η αγωνία του για την αφύπνιση της εργατικής τάξης. Κατάγγελλε πάντα τους πολιτικούς που ηγούνταν πολιτικών κινημάτων και είχαν αποκτήσει αστικές συνήθειες. Κυκλοφορεί από τη «Σύγχρονη Εποχή».





Καρλ Μαρξ – Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας

20 02 2011

Η «Σύγχρονη Εποχή», συνεχίζοντας την προσπάθεια έκδοσης έργων των Μαρξ – Ενγκελς – Λένιν, εκδίδει το έργο του Καρλ Μαρξ Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας σε νέα μετάφραση. Η έκδοση, πέρα από το κυρίως έργο, περιλαμβάνει ακόμα: «Την ιστορία συγγραφής του έργου» και σε παραρτήματα, την «Εισαγωγή» και δυο άρθρα του Φρ. Ενγκελς που αναφέρονται στο έργο. Το εξαιρετικό αυτό έργο αποτελεί ένα σημαντικό σταθμό στη διαμόρφωση της μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας. Γράφτηκε από τον Καρλ Μαρξ στο διάστημα από τον Αύγουστο του 1858 μέχρι το Γενάρη του 1859. Στην κριτική του στο περιοδικό «Volk» ο Ενγκελς αναδεικνύει τη σημασία αυτού του βιβλίου για το «γερμανικό προλεταριακό κόμμα» και δίνει έμφαση στην εφαρμοζόμενη μέθοδο του «διαλεκτικού υλισμού». Ο ίδιος ο Μαρξ έγραφε στις 22/7/1859 στον Ενγκελς: «Σε περίπτωση που γράψεις κάτι (για το βιβλίο), μην ξεχάσεις α) ότι ο προυντονισμός έχει χτυπηθεί ως τη ρίζα, β) ότι ακριβώς στην πιο απλή μορφή, σε αυτήν του εμπορεύματος, αναλύεται ο ειδικά κοινωνικός, και σε καμία περίπτωση απόλυτος, χαρακτήρας της αστικής παραγωγής». Η συγγραφή του έργου αποτελεί το αποτέλεσμα μιας δεκαπεντάχρονης πολύπλευρης επιστημονικής ερευνητικής εργασίας, στη διάρκεια της οποίας ο Μαρξ μελέτησε έναν τεράστιο όγκο κοινωνικής και οικονομικής βιβλιογραφίας και επεξεργάστηκε τα θεμέλια της οικονομικής του διδασκαλίας.





Βασίλης Μπαλαής – «Ραψωδίας των ασημάντων»

13 02 2011

Οι γαβριάδες της παραγκούπολης

Λάρισα. Στην Κουλουντρού. Δίπλα στον Πηνειό. Mια συνοικία με χαμόσπιτα και παράγκες, πήχτρα στις σβουνιές και στη φτώχεια. Μα γι’ αυτό ήταν η μάνα. «Με το γέλιο πάντοτε στο στόμα, δεν άφησε ποτέ τη φτώχεια και τη μιζέρια να της μαυρίσουν την ψυχή, παμπόνηρη διπλωμάτισσα – αγόραζε ένα κιλό σαρδέλα και οι πιο μεγάλες ήταν τάχατες μικρά σαφρίδια που άρεσαν στον άντρα της, οι πιο παχιές ήταν γοπίτσες, που άρεσαν στο μεγάλο γιο, και οι πιο λιανές γαύρος που άρεσε στο «μικρό», όλους τους είχε ευχαριστημένους». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »